Emigracja. Inspiracja. Motywacja.

mity

Brat Niedźwiedź

Aleksandra Tutak – Obudzony miś

Dziś opuścił legowisko
Wielki niedźwiedź – by zjawisko,
Co zbudziło go – przestraszyć.
I mógł w gawrze znów się zaszyć.

– Już się nie bocz, misiu miły,
Toż to ptaki cię zbudziły,
Co śpiewają, że miś srogi,
Wiosną musi wstać na nogi!

Miś

Miś na dobre zagościł w dziecięcym świecie: miś pluszowy, Miś Puchatek, Miś Uszatek… Puchate futro i rozczulający wygląd niedźwiadków sprawiło, że niedźwiedź stał się bohaterem literatury dziecięcej i masowego przemysłu multimedialnego. Może jeszcze inny aspekt odegrał ważną rolę – próba oswojenia strachu przed bestią – niedźwiedź w rzeczywistości jest przecież wielkim, groźnym, drapieżnym ssakiem o niezaspokojonym apetycie, który jednym machnięciem łapy może zabić człowieka. Każdy kto choć raz stanął z nim oko w oko, nie zapomni strachu jaki wzbudza jego majestatyczny widok.

Przemiana

Przez stulecia powstawało wiele mitów i legend. Ogromną popularnością cieszył się motyw przemiany. Niedźwiedź potrafi chodzić na dwóch łapach przypominających ludzkie stopy, co niezbicie przemawia za jego pokrewieństwem z człowiekiem. U Indian rozpowszechniony był pogląd o istnieniu ludzi potrafiących przybierać postać niedźwiedzia. Zdolności takie przypisywano szczególnie szamanom, określanym wręcz jako ludzie-niedźwiedzie. Także w Skandynawii wierzono w możliwość przybierania przez ludzi kształtu niedźwiedzi; stąd wywodzą się nieustraszeni wojownicy – berserkowie.

Niedźwiedź

A jaki naprawdę jest niedźwiedź? Niegdyś głównie mięsożerny, dziś jest wszystkożerny. Je trawy, zioła, borówki, jagody, dzikie jabłka, gruszki, rośliny uprawne. Jak na drapieżnika przystało, może upolować owcę, krowę, a nawet żubra. Żywi się też wszelkiego rodzaju padliną i resztkami jedzenia wyrzucanymi przez człowieka. Nie jest wybredny. Jest nienasycony. Zwłaszcza przed snem zimowym, kiedy gromadzi zapasy tłuszczu. Każdy kilogram jest na wagę złota – to niedźwiedzie być albo nie być. Niedźwiedzie nauczyły się unikać ludzi, wiedząc, że z ich strony nie czeka nic dobrego. Schodzą im z drogi, gdy tylko wyczują ich obecność. Właśnie ze względu na lęk przed człowiekiem, prowadzią najczęściej skryty, nocny tryb życia. Nie pozwalają się łatwo poznać. Można przejść obok nich i nie zauważyć ich obecności.W bezpośrednim kontakcie mogą być jednak bardzo groźne, choć nigdy nie zaatakują o ile nie poczują się zagrożone. Niedźwiedzie słusznie wzbudzają lęk i respekt, ale poza tym budzą wiele ciepłych uczuć i skojarzeń.

Tina Turner – Great Spirits.

Gefion

Mity greckie i rzymskie zna każdy i słusznie, albowiem w nich zakorzenione jest dziedzictwo kulturowe cywilizacji zachodniej, ale obok mitologii greckiej i rzymskiej istnieją przecież jeszcze inne, równie ciekawe, między innymi mitologia słowiańska, celtycka, germańska. Jedną z postaci w mitologii nordyckiej jest bogini Gefion, która odegrała ważną rolę w powstaniu Danii. Jak podaje literatura staroskandynawska Gefion wysłana została przez boga Odyna do króla Gylfe – władcy Szwecji – z misją pozyskania ziem. Król Gylfe obiecał jej tyle ziemi, ile zdąży zaorać w ciągu jednego dnia. Usłyszawszy to Gefion sprowadziła z krainy olbrzymów czterech synów, których przemieniła w woły i zaprzęgła do pługa. Woły odznaczały się tak wielką siłą, że zaorały ogromne połacie lądu, a pług wcinał się głęboko w ziemię. W powstałe bruzdy wdarła się woda i oddzieliła otrzymane ziemie od Półwyspu Skandynawskiego. Gefion przy pomocy synów obdarzonych nadprzyrodzoną mocą oderwała zaoraną ziemię i zaciągnęła ją na zachód w kierunku Fionii i Odense – siedziby Odyna. W ten sposób powstała Zelandia. Później Gefion poślubiła Skjolda – jednego z synów Odyna i dała początek królom Danii.

Legendę o Gefion opisaną w niezwykle barwny sposób można także znaleźć na stronach visitdenmark.pl.

Na jej podstawie powstał filmik autorstwa Edyty Kluczyńskiej i dzieci z Zespołu Szkół Specjalnych we Wrześni:

Legendy świata – Dania.

Video
Facebook