Emigracja. Inspiracja. Motywacja.

Sankta Lucia – Święta Łucja w Danii

Co roku w Danii od pierwszego grudnia telewizja transmituje julekalender czyli adwentowy serial dla dzieci. Każdego wieczoru aż do Wigilii można śledzić losy bohaterów, którzy w przedświątecznym okresie przeżywają różne fantastyczne przygody. Jakież było moje zdumienie, gdy w zeszłorocznym julekalender „Tidsrejsen” 13 grudnia duńskie dzieci w szkole obchodziły dzień patronki światła – świętej Łucji (od łacińskiego lux – światło). Dania pogańskim krajem niby nie jest, ale też nie katolickim ani prawosławnym. Nie obchodzi się tu imienin czy też innych świąt upamiętniających świętych. Skąd w takim razie w Danii wziął się zwyczaj świętowania świętej Łucji?

Import ze Szwecji

Luciadag to zwyczaj przeniesiony z sąsiedzkiej tradycji. W Szwecji od wieków obchodzono święto Łucji. Dzień ten wiąże się ściśle z przybywaniem światła, ponieważ zgodnie z kalendarzem juliańskim 13 grudnia przypadał na dzień przesilenia zimowego. Potem po reformie gregoriańskiej wszystko się poprzesuwało (przesilenie przypada obecnie na Święta Bożego Narodzenia), ale data 13 grudnia pozostała dniem świętej Łucji i to wtedy świętuje się Luciadag. Sankta Lucia jak inne święta chrześcijańskie początkowo splotła się pogańskimi obrzędami i pewnie dlatego tak silnie zakorzeniła się w szwedzkiej tradycji. Tego dnia wybraną w konkursie najpiękniejszą dziewczynę stroi się w długą białą suknię przepasaną czerwoną wstążką i wianek z borówkowych gałązek, w którym tkwi siedem świeczek. W procesji prowadzona jest przez miasto w otoczeniu druhen, które śpiewają tradycyjną piosenkę „Santa Lucia”. O obchodach Świętej Łucji w Szwecji można przeczytać na poloniainfo.se. Święto Łucji obchodzi się także w przedszkolach, szkołach i domach opieki społecznej, gdzie częstuje się gości kawą i pieczonymi specjalnie na tę okazję pszennymi bułeczkami z szafranem. To właśnie w tej formie przyjęło się w Danii: jako uroczystość w różnego rodzaju instytucjach, głównie przedszkolach i szkołach. Dzień ten świętowany jest w Danii od 1944 roku, kiedy to uznano światło świętej Łucji jako symbol rozproszenia mroku niemieckiej okupacji. Jest to pewnego rodzaju paradoks, ponieważ zwyczaj świętowania dnia Łucji przywędrował do Szwecji z Niemiec.

Święta Łucja

Czy dzisiejszy Duńczyk lub Szwed wie kim była święta Łucja? Raczej nie. Może kojarzy ją z legendą według której święta Łucja miała pomagać prześladowanym chrześcijanom ukrywającym się w katakumbach, dostarczając im posiłków, oświetlając sobie drogę w ciemnościach świecami w wianku. Święta Łucja z Syrakuz na Sycylii żyła na początku III wieku. Według najstarszego przekazu datowanego na V wiek, pochodziła ze znakomitej rodziny. Była przeznaczona dla równie zamożnego młodzieńca. Złożywszy śluby czystości, robiła wszytko, by uniknąć małżeństwa. Kiedy udała się z pielgrzymką do grobu św. Agaty do pobliskiej Katanii, aby uprosić o zdrowie dla matki, ta ukazała się jej i przepowiedziała męczeńską śmierć. Po powrocie do Syrakuz Łucja cofnęła obietnicę zamążpójścia i rozdała swój majątek. Gdy wybuchło krwawe prześladowanie chrześcijan za cesarza Dioklecjana niedoszły małżonek oskarżył Łucję, że jest chrześcijanką i 13 grudnia około 304 roku została ścięta mieczem; miała 23 lata. Istnieją różne wersje podań dotyczących jej życia i męczeństwa. Jedna z legend podaje, że Łucja wyłupiła sobie oczy i posłała narzeczonemu, żeby go zniechęcić, miała bowiem podobno tak piękne oczy, że ściągała nimi uwagę wszystkich. Oczy jednak zostały jej cudem przywrócone. Inna podaje, że Łucja wyłupiła sobie oczy, żeby nie zostać nierządnicą po tym jak odtrącony narzeczony zemścił się, donosząc władzom, że dziewczyna jest chrześcijanką. Miała trafić na pohańbienie do domu publicznego, jeśli nie wyrzeknie się wiary. Dziś święta Łucja jest między innymi patronką niewidomych.

„Święta Łuca dnia przyrzuca”

Od wieków święta Łucja – patronka światła – wyznaczała koniec starego i początek nowego roku słonecznego, a 13 grudnia rozpoczynano przygotowania do Bożego Narodzenia.


Luciaoptog i Veng Skole & Børnehus

Polecane wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

*

Video
Facebook