Emigracja. Inspiracja. Motywacja.

Monthly Archives: Grudzień 2016

Jul czyli święta po duńsku

Dawno dawno temu za czasów wikingów, gdy do Danii nie dotarło jeszcze chrześcijaństwo i wierzono w Thora i Odyna, zimą na przełomie grudnia i stycznie obchodzono Jul. Pochodzenie słowa Jul nie jest jasne. Prawdopodobnie wywodzi się od pradawnych określeń grudniowego miesiąca. Niektórzy kojarzą je ze słowem „hjól” oznaczającym „koło”, ze wskazaniem na czas, gdy koło roku znajduje się w najniższym położeniu, gotowe do ponownego wzniesienia się.

Zwycięstwo Światła

Jak wszystkie święta pogańskie Jul łączył się nierozerwalnie z cyklicznymi zjawiskami zachodzącymi w naturze: tym przypadku przesileniem zimowym. Były to obrzędy związane z rozpoczęciem panowania słońca, przybywaniem dnia, powrotu światła, obchody pożegnania ciemności panujących o tej zimnej, surowej porze roku.

Gody wikingów

Na cześć bogów składano ofiary ze zwierząt. Zabijano najlepszego knura i urządzano ucztę, podczas której jedzono mięso zabitego zwierzęcia. Biesiadowano przy suto zastawionych stołach, a co najważniejsze wypijano litry piwa i miodu. Wszystko to oczywiście na cześć bogów w nadziei na zaskarbienie sobie ich przychylności i zapewnienie dobrobytu w nadchodzącym roku.

Po przyjęciu chrześcijaństwa na pogańskie obrzędy nałożyła się historia narodzin Jezusa z Nazaretu, a silnie zakorzeniona tradycja i symbolika świąt Jul splotła się z Uroczystością Narodzenia Pańskiego, ale nazwa została. Duńczycy nie są zbyt religijni i choć dziś kojarzą Jul z Bożym Narodzeniem, to jednak, podobnie do reszty Skandynawów, zachowali nazwę, która nie ma wydźwięku chrześcijańskiego. Czy tylko nazwę?

Jul współcześnie

Dziś święta kojarzą się Duńczykom głównie z miłą atmosferą i dobrą zabawą oznaczającą obfite i smakowite jedzenie i dużą ilość alkoholu. Jak widać pogański rytuał picia pozostał. Najwyraźniej natura wikinga nie jest zbyt skomplikowana i nie wyewoluowała przez wieki. Skandynawska duchowość nie ma nic wspólnego ze wzlotami duszy czy modlitewnym zatopieniem. O tym jak współcześnie wygląda Jul można poczytać na stronie spangshus.dk.

Współczesną duńską mentalność duńską doskonale odzwierciedla natomiast świąteczny satyryczny serial dla dorosłych z 2003 roku: Jul på Vesterbro.


Jul på Vesterbro

Nu’ det jul igen, og hvad rager det mig
Mit liv er i sit efterår og der’ et mavesår på vej
Min guldtand er knækket og så’ det ikke skide skægt
at skide når man har en hæmoride som et hønseæg
Og jeg har liggesår og podegra og nyresvigt
Gule tænder, skrumpelever, hjertefejl og ledgigt
Jeg har et mareridt om min hund Rollo der spø’r
en spillemand om den må få mig med i himlen når den dør
Så hey Lillemor! (gå væk!)
Har du nedtur? (gå væææk!)
Spild af tid, så snup en stesolid
For problemer er der nok af, hvor end man kigger hen
men hvad rager det mig, nu’ det jul igen
Alt kan ske når det er jul
og selvom vores sne er gul
så’ det her (hey) det’ bedst at bo (hoo)
Nu er det jul på Vesterbro
Byen over alle byer
og selvom kærlighed er dyr
så’ det her (hey) det’ bedst at bo (hoo)
Nu er det jul på Vesterbro
(Danny)
Nu’ det jul igen, men det skider jeg da på
Min hue er så snavset at den selv kan gå
Og jeg skylder tusind kroner til en fyr der går med lædervest
min krop er lige så plettet som min straffeattest
Går i fucking joggingsæt og jeg har sår på mine * knoer
når jeg ikke sidder inde bor jeg hos min far og mor
og det er vinter, det forvirrer mig med al det der sne
Forleden dag forsøgte jeg at sniffe Frederiksberg Alle
Så hey moar! (gå væk!)
Har du nedtur? (gå væææk!)
Spild af tid, så snup en stesolid
For det’ et hundeliv at leve som en hund eller al det der
men det skider jeg da på, for nu det’ jul igen
Alt kan ske når det er jul
og selvom vores sne er gul
så’ det her (hey) det’ bedst at bo (hoo)
Nu er det jul på Vesterbro
Byen over alle byer
og selvom kærlighed er dyr
så’ det her (hey) det’ bedst at bo (hoo)
Nu er det jul på Vesterbro
(Arne)
Nu’ det jul igen og til hekkenfeldt med det
Der’ ingen der gider smage på min hagenbutten/pfirsich te
Min 2cv har fået stjålet sine fælge
og Lone skred i går med en fyr der hedder Helge
Så kan man vælge bare at svælge i sorg og være bitter
for der er størknet linsesuppe på min sweater
og jeg knokler for kommunen selvom jeg næsten ingen gage får
det eneste der kører for mig er mit pagehår
Så hey Vivian! (gå væk!)
Har du nedtur? (gå væææk!)
Spild af tid, så snup en stesolid
For det ka’ vær’ herresvært at vær’  socialforvalter, min ven
men til hekken-fucking-feldt med det, for nu’ det jul igen (he he)
Alt kan ske når det er jul
og selvom vores sne er gul
så’ det her (hey) det’ bedst at bo (hoo)
Nu er det jul på Vesterbro
Byen over alle byer
og selvom kærlighed er dyr
så’ det her (hey) det’ bedst at bo (hoo)
Nu er det jul på Vesterbro
Alt kan ske når det er jul
og selvom vores sne er gul
så’ det her (hey) det’ bedst at bo (hoo)
Nu er det jul på Vesterbro
Byen over alle byer
og selvom kærlighed er dyr
så’ det her (hey) det’ bedst at bo (hoo)
Nu er det jul på Vesterbro

Video
Facebook